Od społecznej zbiórki do sześciu filii - biblioteka, która rosła z miastem

W Świętochłowicach historia biblioteki zaczyna się skromnie, ale bardzo po ludzku - od książek zbieranych tuż po wojnie przez ludzi, którzy chcieli znów otwierać drzwi do czytania. Dziś Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliusza Ligonia to już kilka punktów na mapie miasta 📚, ale jej początki wciąż mają w sobie coś z lokalnej opowieści, którą warto znać.

• Wszystko zaczęło się od regału, kilku rąk i wielkiej potrzeby czytania
• Świętochłowice rosły, a razem z nimi rozrastała się biblioteka
• Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliusza Ligonia przeszła drogę od jednego lokalu do miejskiej sieci

Wszystko zaczęło się od regału, kilku rąk i wielkiej potrzeby czytania

Pierwszy rozdział tej historii otworzył się w 1948 roku, kiedy bibliotekarze Towarzystwa Czytelni Ludowych - Teofil Pieczyk i Gertruda Mańka - zorganizowali społeczną zbiórkę książek. Efekt był konkretny: 4 maja 1948 roku ruszyła Biblioteka Zarządu Miejskiego w lokalu przy dzisiejszej ul. Katowickiej 36. Od początku działała tam wypożyczalnia i czytelnia, więc mieszkańcy dostali nie tylko książki, ale też miejsce, do którego można było zajrzeć po chwili oddechu.

We wrześniu 1949 roku placówka przyjęła nazwę Miejskiej Biblioteki Publicznej, a rok później przeniosła się do lokalu przy ul. Bytomskiej 6a. To był czas, kiedy biblioteka dopiero szukała swojego stałego rytmu, ale już wyraźnie widać było, że nie jest jedynie dodatkiem do miasta. Raczej jego cichym, ale bardzo potrzebnym krwiobiegiem.

Świętochłowice rosły, a razem z nimi rozrastała się biblioteka

W tej opowieści szczególnie ciekawie widać, jak biblioteka dojrzewała razem z układem miasta. W tamtym czasie Świętochłowice były powiatem miejskim, a dzisiejsze Lipiny i Chropaczów funkcjonowały jeszcze jako gminy. Już w 1949 roku zaczęły tam działać biblioteki, a po przekształceniach administracyjnych w styczniu 1951 roku stały się filią nr 1 w Lipinach i filią nr 2 w Chropaczowie.

Potem sieć rozrastała się dalej, krok po kroku, zgodnie z potrzebami mieszkańców:

• 1955 rok - filia nr 3 w rejonie Szybu Marcina
• 1965 rok - filia nr 4 na osiedlu Waryńskiego, dziś Ustronie
• 1976 rok - filia nr 5 przy ul. Bytomskiej
• 1983 rok - filia nr 6 w Lipinach
• 1984 rok - filia nr 7 w Chropaczowie

To nie był suchy urzędowy przyrost punktów na mapie. To była odpowiedź na to, że mieszkańcy kolejnych dzielnic chcieli mieć książki bliżej siebie. I właśnie dlatego historia biblioteki tak dobrze opowiada historię Świętochłowic - miasta, które zmieniało układ, a biblioteka razem z nim 📚.

Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliusza Ligonia przeszła drogę od jednego lokalu do miejskiej sieci

Przełom przyszedł w 1975 roku, kiedy Biblioteka Centralna dostała nowe pomieszczenia w budynku przy ul. Świerczewskiego 1d, dziś ul. Konstytucji 1997 roku 1d. Na 561 metrach kwadratowych urządzono nowoczesną placówkę z wolnym dostępem do półek, 32 miejscami w czytelni, a także Działem Informacji Bibliotecznej oraz Działem Gromadzenia i Opracowania Zbiorów. Dla czytelników oznaczało to nie tylko więcej przestrzeni, ale też zupełnie inny komfort korzystania z biblioteki.

Niedługo później, 26 lutego 1976 roku, decyzją Wojewody Katowickiego bibliotece nadano imię Juliusza Ligonia. To ważny gest, bo wyraźnie podkreślił rangę placówki w miejskim życiu kulturalnym.

Kolejne lata przyniosły już cyfrowy zwrot. W 1984 roku filia nr 2 przeniosła się na osiedle „Na Wzgórzu”, gdzie oprócz wypożyczalni i czytelni uruchomiono także Dział Muzyczny. Potem przyszła komputeryzacja: w 1994 roku biblioteka zaczęła wdrażać system SIB, który w 2001 roku zastąpiła SOWA. W 2012 roku pojawił się nowoczesny system SOWA2/MARC21, a już rok później w Bibliotece Centralnej ruszyła pierwsza elektroniczna wypożyczalnia. Dziś takie rozwiązanie działa we wszystkich filiach.

Obecna sieć MBP w Świętochłowicach to 6 placówek:

• Biblioteka Centralna - ul. Plebiscytowa 3
• Filia nr 1 - ul. Chorzowska 37
• Filia nr 2 - ul. Łagiewnicka 55
• Filia nr 4 - ul. Romana Dmowskiego 21/23
• Filia nr 5 - pl. Krauzego 1
• Filia nr 6 - ul. Chorzowska 73

To właśnie w tym tkwi siła tej historii - biblioteka nie stoi obok miasta, tylko rozwijała się razem z nim. Od społecznej zbiórki po elektroniczne wypożyczanie książek, od jednego lokalu po sieć filii. I chyba dlatego wciąż tak łatwo rozpoznać w niej coś swojskiego.

na podstawie: Biblioteka w Świętochłowicach.